Rugpijn; oorzaken en oplossingen

Kom van je rugpijn af

Pijnlijke onderrug

Lage rugklachten kunnen zomaar acuut ontstaan, dit noemt men ook wel lumbago of spit. Je wilde een pen oprapen van de grond en voelde het erin schieten. Hierna kon je niet meer op of neer. Lumbago of spit is een naam die verzonnen is voor aspecifieke lage rugklachten, rugklachten zonder specifiek aanwijsbare oorzaak. Aspecifieke lage rugklachten is een onschuldige vorm van rugklachten, vaak als gevolg van een verkeerde houding, beweging, stress of een blessure. Vaak is een irritatie of compressie van de facetgewrichten in de lage rug hierdoor een aanleiding.

De facetgewrichten zijn verantwoordelijk voor het bewegen van de lage rug. Bij aspecifieke lage rugklachten (of spit/lumbago) is de samenwerking van de spieren en gewrichten in de lage rug verstoord als gevolg van deze irritatie. Het lichaam reageert hier dan op met een verhoogde spierspanning in de hele regio van de lage rug. De pijn kan uitstralen naar de SI- gewrichten of naar de billen en het been. 

Oorzaken rugpijn

De besproken irritatie kan verschillende oorzaken hebben, zo kan het zijn dat je lage rug een vergrootte lordose heeft, dit noemt men ook wel een “holle rug”. Als gevolg van de hyperlordose zal er eerder compressie ontstaan in de lage rug. Een andere mogelijkheid is dat een van de omliggende rotatoren (=draaiers) niet goed functioneren, denk dan aan de thoracale wervelkolom of de heupen, als een van deze draaiers niet goed functioneren, zal het lichaam een ander draaipunt zoeken en uitkomen in de lage rug. De lage rug is echter niet gemaakt om te draaien en zal daardoor reageren met irritatie.

Nog een mogelijke oorzaak is een verkeerde houding, onze ervaring is dat men een te actieve houding aanneemt, men heeft gehoord dat rechtop zitten goed is voor de lage rug en als gevolg daarvan vragen mensen te veel spanning van de m. erector (spier in de lage rug) wat resulteert in een overbelasting van die spier, dit kan weer leiden tot chronische lage rugklachten.

Pijn ≠ schade aan rug

Lage rugklachten kunnen erg vervelend zijn. Vaak denken mensen dat de pijn schade betekent in de lage rug, dit is echter zelden tot nooit het geval. Die gedachte alleen zorgt al voor extra pijnmodulatoren vanuit de hersenen naar het gebied in de lage rug. Ben dus vooral niet bang voor schade in de lage rug, de lage rug is het sterkste gewricht van ons lichaam. Als gevolg van die gedachte wordt men vaak inactief met lage rugklachten, dit werkt echter averechts, wanneer men reageert op lage rugklachten door te gaan zitten of te liggen dan wordt het vaak alleen maar erger.

Zoals verteld reageert de rug met extra spierspanning als bescherming, de rug wordt dan stijf en reageert met pijn. Door nog minder te bewegen wordt de rug nog stijver en pijnlijker en stop je de toevoer van circulatie en voedingsstoffen. Probeer zitten en liggen te mijden en wordt actief, ga bijvoorbeeld een blokje om.

Verschillende soorten rugklachten

De fysiotherapeut kan middels de anamnese en het onderzoek de onderliggende oorzaak van je lage rugklachten vinden en deze samen met je oplossen.

Hernia (lumbale hernia of lumbale radiculopathie)

Een lumbale hernia komt tussen de 30-64 jaar komt de nekhernia het vaakst voor. De niveaus L4-L5 en L5-S1 is hierbij het vaakst aangedaan, dit komt doordat op deze niveaus de krachten het grootst zijn. Bij mensen vanaf 64 jaar zal de kans op een hernia afnemen, dit komt doordat de vocht-aantrekkende moleculen in de tussenwervelschijven op latere leeftijd minder vocht aantrekken en de tussenwervelschijf stugger en dunner wordt. Dit is tevens de reden waarom we op latere leeftijd korter worden.

De botten in de rug noemen we de wervelkolom. De wervelkolom is opgebouwd uit wervels die per locatie verschillende bewegingsmogelijkheden hebben. Zo is de lumbale wervelkolom (laag in de rug) verantwoordelijk voor het buigen en strekken van de rug, de thoracale wervelkolom (in het midden van de rug) verantwoordelijk voor het zijwaarts buigen en draaien van de rug en de cervicale wervelkolom (nek) verantwoordelijk voor het draaien van de nek en het hoofd. Tussen de wervels zitten tussenwervelschijven, ook wel de discus genoemd. De discus is verantwoordelijk voor het afremmen van bewegingen tussen de wervels en daarnaast werkt de discus als schopabsorptie. Als gevolg van slijtage of een ongeluk of trauma kan de tussenwervelschijf gaan slijten.

Als een tussenwervelschijf slijt kan vocht in het midden (nucleus) van de tussenwervelschijf uitpuilen en tegen een lumbale zenuwwortel duwen, door de druk op de zenuw kan de zenuw niet of minder goed functioneren. Dit uit zich in klachten als pijn in het functiegebied van de zenuw, tintelingen of prikkelingen in het been of de voet, een scherpe pijn of krachtverlies. Als gevolg van de krachtverlies kan het zijn dat er een klapvoet optreedt.

Vroeger werd een lumbale hernia altijd geopereerd, maar uit recent onderzoek is bekend dat een nekhernia in de meeste gevallen binnen 3 maanden geneest. Fysiotherapie kan hierin een meerwaarde betekenen in de zin van oefeningen, trainen, adviezen en mobilisaties. Over het algemeen is een lumbale hernia een goed te behandelen aandoening.

Ischias

Ischias en hernia worden vaak gezien als dezelfde term, dit is echter niet het geval. Met ischias bedoelt men zenuwpijn, de naam ischias verwijst naar de aangedane zenuw (de nervus ischiadicus). De nervus ischiadicus loopt vanuit de rug helemaal naar de tenen. De zenuw kan aangedaan zijn door een hernia in de lage rug, maar dit hoeft niet altijd. Er zijn verschillende oorzaken te benoemen waardoor de zenuw aangedaan kan zijn. Denk dan aan een lumbale stenose of het piriformissyndroom.

Lumbale stenose

Een lumbale stenose is een vernauwing van het wervelkanaal, het komt het vaakst voor bij personen boven de 50 jaar. Een vernauwing van het kanaal kan voorkomen als gevolg van artrose of een verdikking van de banden rondom de wervels. Door het kanaal van de rug lopen grote zenuwwortels. Als dit kanaal als gevolg van een stenose vernauwd wordt, kan dit ertoe leiden dat een of meerdere van de zenuwwortels verdrukt worden. Dit kan zich uiten als klachten die ongeveer gelijk zijn aan die van een hernia: pijn in het functiegebied van de zenuw, tintelingen of prikkelingen in het been of de voet, een scherpe pijn of krachtsverlies. Als gevolg van krachtsverlies kan het zijn dat er een klapvoet optreedt.

De fysiotherapeut kan helpen met het trainen van de aangedane spieren, het rekken van spieren die mede verantwoordelijk zijn voor de beknelling en geeft adviezen waarop te letten bij een stenose.

Piriformissyndroom

De nervus ischiadicus is de grote zenuw die vanuit de rug naar het been loopt. Voordat de zenuw het been betreedt, komt de zenuw langs de piriformis (een diepere bilspier). De piriformis is een spier die loopt van het bovenbeen tot het heiligbeen. De zenuw moet langs de piriformis om het been te kunnen betreden, dit kan op 3 manieren; door de spier heen (dit is in 85% van de gevallen het geval), deels door de spier heen of deels ove de spier heen. De piriformis kan door wat voor reden dan ook verkort, geirriteerd, gezwollen of gespannen zijn. In dit geval heeft de zenuw niet genoeg ruimte om te kunnen functioneren en kan de zenuw hier bekneld raken.

Dit kan zich uiten als klachten die ongeveer gelijk zijn aan die van een hernia: pijn in het functiegebied van de zenuw, tintelingen of prikkelingen in het been of de voet, een scherpe pijn of krachtsverlies. Als gevolg van krachtsverlies kan het zijn dat er een klapvoet optreedt.

Een fysiotherapeut kan onderzoeken waar de irritatie of spanning uit de bilspier vandaan komt en kan deze wegnemen. Daarna wordt gewerkt aan de onderliggende oorzaak, zodat men in de toekomst de klacht voor kan zijn.

Ribben doen zeer

Het menselijk skelet bestaat uit 24 ribben, 12 aan elke zijde. Samen vormen de ribben de ribbenkast. Ribben hebben een beschermende functie over de longen en het hart. Daarnaast hebben ribben een belangrijke functie over het ademhalingsstelsel door het verzorgen van de onderdruk in de longen. De bekendste letsels zijn een gekneusde rib of een gebroken rib. Een letsel aan de ribben is vaak erg pijnlijk. Letsel ontstaat meestal door een val of botsing of bij langdurig hoesten.

De meest voorkomende symptomen zijn pijn op de plaats van het letsel, pijn bij druk op het letsel, pijn bij diep inademen en pijn bij hoesten. De rib geneest meestal vanzelf, maar is dit is vaak een langdurig proces. Omdat een gekneusde rib vaak erg veel pijn geeft, is het prettig om hier wat aan te laten doen. Een fysiotherapeut kan een rib middels taping ondersteunen, waarbij de klachten vrijwel onmiddellijk afnemen.

SI-gewrichtspijn

De SI-gewrichten bevinden zich laag onderin de rug links en rechts van het midden. Ze zijn de verbinding tussen het sacrum (heiligbeen) en ilium (bekkenhelft) en verbinden zo dus de 2 bekkenhelften. De SI-gewrichten zijn 2 erg stugge gewrichten, dit komt door de vele banden rondom het gewricht en de sterke vormsluiting van het bekken. Er zijn nog steeds menig discussies over of we de desbetreffende structuren wel een gewricht mogen noemen. Dit komt doordat de beweging tussen de 2 bekkenhelften zeer minimaal is, echter onderzoek wijst uit dat de gewrichten enkele millimeters ten opzichte van elkaar glijden en zo’n 2 tot 3 graden draaien.

De klachten bij SI-gewricht pijn kunnen variëren tussen pijn in het midden van de onderrug met uitstraling naar de billen, pijn aan de buitenkant van de been en directe drukpijn ter hoogte van de SI-gewrichten. Een val of het missen van een afstapje is vaak een van de mogelijke oorzaken.

Een fysiotherapeut is vaak erg sterk in het onderzoeken van SI-gewrichtspijn, er zijn vele testbatterijen om SI-gewrichtspijn in- of uit te sluiten.

Fysiotherapie afspraak maken

Heb je fysieke klachten aan je rug en wil je snel een oplossing? Plan dan direct een afspraak en kom deze week nog langs! Wij gaan er voor zorgen dat de rugpijn tot het verleden behoort.